Posle više od 30 godina, Srbija dobija šesto područje prirode sa najvišim stepenom zaštite. Deo ove netaknute prirode su i najveći rezervoar pitke vode u Srbiji i prašumski rezervati.

Posle više od tri decenije, Srbija će dobiti novi nacionalni park! Planine Kučaj i Beljanica, uz Frušku goru, Đerdap, Taru, Kopaonik i Šar-planinu, biće šesto prirodno područje pod najvišim stepenom zaštite. U "elitnom" društvu, ovi predeli netaknute prirode naći će se jer su najveći rezervoar pitke vode u Srbiji, imaju velike površine pod šumama u okviru kojih je nekoliko prašumskih rezervata, tri stroga prirodna rezervata, oko 150 speleoloških objekata, 12 spomenika prirode...

Zvanično proglašenje novog nacionalnog parka "Kučaj-Beljanica", kako "Novosti" saznaju, očekuje se naredne godine. Njegova severna "granica" je Beljanica, a južna Kučaj, pod čijim najvišim vrhom izvire Resava. Obuhvataće 50.000-60.000 hektara, najviše u opštini Despotovac, kao i u atarima Žagubice, Bora i Boljevca. U Zavodu za zaštitu prirode Srbije kažu da će biti svrstan u prvu kategoriju kao zaštićeno područje od međunarodnog i nacionalnog izuzetnog značaja.

- Mnogo je prirodnih vrednosti koje kučajsko-beljanički planinski masiv "kvalifikuju" da bude proglašen novim nacionalnim parkom u Srbiji - kaže Dragana Petraš, koordinator izrade studije zaštite "Nacionalni park Kučaj-Beljanica". - Ovo područje je, pre svega, najveći rezervoar pitke vode u Srbiji sa mnogobrojnim kraškim izvorima i vrelima. Osim toga, ima očuvane velike površine pod šumama. Bukove sastojine u okviru kojih je izdvojeno nekoliko prašumskih rezervata. Ujedno, Kučajske planine su najveći nenaseljeni prostor u Srbiji.

Dosad je na području budućeg nacionalnog parka, po rečima naše sagovornice, zaštićeno 12 spomenika prirode, tri stroga rezervata prirode - Vinatovača, klisura Resave i Busovača, kao i jedan predeo naročite prirodne lepote.

- Pećine i drugi speleološki objekti, njih 150, posebno su blago ovog kraja, a najpoznatije su Velika Atula i Radoševa i Zlotska pećina - priča Petraš. - Iz bogatog geonasleđa izdvajaju se Lazarev kanjon, čuvena prerast Samar, uvala Rečke i Busovata. U čitavom području rastu stare, reliktne biljne vrste kao što su tisa, grab, bršljan, jorgovan... Stanište je 755 takozvanih biljnih taksona, što je petina ukupne flore naše zemlje, a čak 45 je u Crvenoj knjizi flore Srbije. Tu raste i srpska ramonda, cvet feniks čijim se nošenjem na reveru u Srbiji obeležava Dan primirja u Prvom svetskom ratu.

Planinska celina Kučaj-Beljanica, kaže naša sagovornica, dom je i za 23 odsto faune gmizavaca, 130 vrsta ptica i 70 odsto ukupne faune sisara. Među njima su i ris, vidra, mrki medved i vuk koji su na Crvenoj listi ugroženih kičmenjaka Srbije.

- Oblast novog nacionalnog parka, istovremeno je bogata i kulturno-istorijskim nasleđem, još od praistorije - naglašava Petraš. - U okolini Despotovca nađeni su najstariji ostaci ljudskih naseobina na ovim prostorima, a naselje u Zlotskoj pećini u kom su izrađivani nakit, alatke i oružje, postojalo je od četvrtog milenijuma pa do sedmog veka pre naše ere. Tu su i manastiri Manasija i Ravanica, ali i Senjski Rudnik, i Aleksandrov potkop, koji je nepokretno kulturno dobro od velikog značaja.

novosti.rs/ foto: borizvazduha.rsTO Bor

Objavljeno u Novosti
Ponedeljak, 26 Jun 2017 00:00

Dubašnica

Lаko dostupnа аsfаltnim putem iz prаvcа Borskog jezerа, udаljenа od Borа 35 kilometara, krečnjačka visorаvаn Dubаšnicа, čini istočni deo Kučаjа – nаjvećeg krečnjаčkog kompleksа u Srbiji. Površinа krаsа Dubаšnice je 82 km2. Krečne nаslаge su debljine i preko 200 metara. Nаdmorskа visinа visorаvni iznosi između 800 i 1000 metаrа.

Nаjviši vrhovi su: Mošuluj i Stobаri (1048m). Dubаšnicа je po svom litološkom sаstаvu krаškа površ, rаsčlаnjenа brojnim vrtаčаmа i kаnjonskim dolinаmа ponornicа: Dubаšnice, Demižlokа, Vojаle, Mikuljske i Pojenske reke… Bogаtа je šumаmа, livаdаmа i pаšnjаcimа, kаo i rаznovrsnim vrstаmа divljаči: jeleni lopаtаri, mufloni, divokoze, srne, divlje svinje, izuzetno je zаnimljivа zа lovce, plаninаre, speleologe i druge zаljubljenike prirode.

Tekst/foto: Bora Stanković, TO Bor

Objavljeno u Obavezno posetite
Utorak, 02 Maj 2017 00:00

Zoo vrt Bor

Zoološki vrt u Boru, gradu poznatom po rudarstvu i bakru, pomalo zvuči neverovatno, ali je tu i to u ambijentu kakav ne poseduje gotovo nijedan vrt u blizini. Borski vrt nalazi se u prirodnom okruženju, na samo petnaestak minuta šetnje od centra grada i mestu odakle se pruža prelep pogled na većinu gradskih naselja.

Objavljeno u Obavezno posetite
Utorak, 02 Maj 2017 00:00

Industrijske atrakcije

Površinski kop Bor

Na samo 10 minuta od urbanog gradskog jezgra nalazi se jedno od najvećih veštački stvorenih udubljenja u Evropi.

Površinski kop Bor nastao je eksploatacijom rude bakra tokom dvadesetog veka. Sa uređenog vidikovca organizovane grupe posetilaca mogu da razgledaju impresivne dimenzije i strukturu  Kopa, da čuju zanimljivu priču o rudarenju na ovim prostorima, te da načine zanimljive fotografije ovog nesvakidašnjeg prostora.

Tekst: Bora Stanković, TO Bor

Caffe Jama

U utrobi zemlje, onamo gde se već stotinu godina iskopavaju rude bakra i zlata, u Jami borskog rudnika, na dubini od 400 metara ispod  površine zemlje, na takozvanom 11. horizontu, u prostoru uklesanom u stene, nalik pećini sagrađen je i opremljen kafić!

Ova jedinstvena atrakcija je zapravo prostor od stotinu kvadrata, koji je uređen i opremljen tako da posetiocima dočara neponovljivu radnu atmosferu i uslove rada generacija rudara, koji su ovde i na dubinama do 700 metara  zarađivali i zarađuju svoj “hleb sa 7 kora”. Bakrorezi sa motivima rudara okačeni na “zidove”, rudarska oprema, lampe, telefoni i table sa natpisima koji beleže istoriju i pojašnjavaju tehnološke procese rudarenja, oplemenjuju prostor i čine ga svojevrsnom  muzejskom postavkom.

Na ovaj način, opremanjem i otvaranjem za turističke posete ovakvog svakako jedinstvenog objekta, menadžment industrijskog giganta RTB Bor, učiniće dostupnim za turiste jedinstven i neponovljiv doživljaj spuštanja, razgledanja jamskog prostora i ispijanje pića u utrobi zemlje!

Tekst: Bora Stanković, TO Bor

Francuska arhitektura 

Urbanistički i arhitektonski dobro urađena naselja i gradske celine prilagođene su urbanim potrebama. U starom delu grada sačuvano je više objekata takozvane „Francuske zgrade“. Nakon otvaranja rudnika u Boru izgrađeni su mnogi objekti razlicite namene, sa prenetim elementima arhitekture u ondašnjoj Francuskoj. Među takvim objektima najznačajniji su: Direkcija Francuske kompanije Borskog rudnika i „Francuska kasina“ (danas Tehnički fakultet), kao i stara urbana celina „Francuska kolonija“.

Tekst: Bora Stanković, TO Bor

Rudarski eksponati

U cilju očuvanja reprezentativnih predmeta tehničke kulture, duž glavne saobraćajnice na samom ulasku u Bor izloženi su eksponati  rudarske, metalurške i mašinske opreme. Koncepcija postavke je da zastarele u proizvodnom procesu, mašine i oprema “javno” svedoče” o istoriji rudarstva i metalurgije u Boru.

Zahvaljujuči Rudarsko-topioničarskom basenu Bor, koji je ustupio i pripremio eksponate, na ovom su prostoru izloženi eksponati poput jamske podgrade, jamske lokomotive i vagona za prevoz rudara do udaljenih mesta u rudničkim jamama, bušilice, utovarivača i vagoneta, i kao najmarkantniji izdvaja se eksponat  kamion damper.

Sa jedinstvenim sadržajem koji odražava specifičnost Bora i borske privrede, pokazujući moć i bogatstvo od rude do najvećih i najboljih mašina i opreme u rudarstvu, ovaj prostor predstavlja atraktivnost za posetioce.

Tekst: Bora Stanković, TO Bor

Damper

Najnoviji i najveći eksponat je kamion damper nosivosti 170 i neto težine 105 tona. Muzealci ovaj eksponat od milošte nazivaju ”Guliver”, jer je njegova visina i širina preko 12 metara, prečnik gume 3, zapremina rezervoara goriva 3200, a ulja 650 litara.

Tekst: Slađana Đurđekanović Mirić

Objavljeno u Obavezno posetite
Utorak, 02 Maj 2017 00:00

Crni vrh

Crni vrh se nalazi na prostoru Kučaja i predstavlja deo razvođa slivova Mlave na zapadu, Timoka na istoku i Peka na severu. Plаninа je lako pristupačna аsfаltnim putem Bor-Žаgubicа sа većinom krаjevа Srbije i susednih zemаljа. Od Borа je udаljen 30 kilometara, što predstavlja polusatnu vožnju automobilom.

Ova planina daje posebno obeležje planinskom prostoru okoline Bora, pored ostalog i zbog toga što predstavlja deo šumskog  kompleksa Kučaja. Nаjvrednije i najkvalitetnije sastojine bukove šume u nаs, а moždа i u Evropi, prijаtnа plаninskа klimа, sа sedаtivno-terаpijskim i stimulаtivnim delovаnjem, bujno zelenilo leti i duboki snežni pokrivаč zimi koji se zаdržаvа do kasno u proleće, čine ovu plаninu privlаčnom tokom cele godine. Odаvno predstаvljа metu turistа i izletnikа, zbog čegа je i dаleke 1952. god. nа ovoj plаnini izgrаđen Plаninаrski dom, а nešto kаsnije uređen je teren zа skijаnje sа uspinjаčom.

Ovde je devedesetih godinа zаpočetа grаdnjа jednog od nаjvećih zimskih centаrа u Evropi „Jelen-Hyatt Regency“.

Izgradnjom hotela visoke kategorije, tipa sa oko 850 postelja, apartmanskog naselja, ski staza, klizališta, teniskih i terena za mini golf, sportske hale i heliodroma, prirodne lepote ove planine postaće dostupne i najprobirljivijim gostima iz sveta. Izgradnja je trenutno potpuno stala, potrebna je velika investicija, a sigurno je da bi ovaj turistički kompleks mogao biti ponos čitave Srbije.

Trenutno na Crnom vrhu funkcioniše skijalište koje ljubiteljima zimskih sportova posebno skijašima nudi dve staze: jedna je duga 1.550 metara za smelije i vičnije pored nove žičare i druga dužine oko 800 metara duž ski-lifta prema nedovršenom hotelskom kompleksu Jelen-Hajat.

Uređen je prilazni put, parking, objekat za iznajmljivanje skijaške opreme i kafić.

Tekst: Bora Stanković, TO Bor

Objavljeno u Obavezno posetite
Utorak, 02 Maj 2017 00:00

Brestovačka banja

Brestovačka banja se nalazi u živopisnom planinskom okruženju na krajnjem istoku Srbije, na nadmorskoj visini od 385 metara. Ušuškana je u bujno zelenilo koje pokriva gotovo 90 hektara, po čemu spada u banje sa najvećim šumskim pojasom u evropi! Ove šume ne samo što čine pluća Brestovačke banje, već i štite njenu Banjsku reku i Pujicu, kao i mnogobrojne lekovite izvore sa blago sumporovitom i oligomineralnom vodom, temperature od 20 do 41°C, koja se od davnina koristi u lečenju: degenerativnih bolesti kičmenog stuba i perifernih zglobova, zapaljenskih i reumatskih bolesti, oboljenja centralnog i perifernog nervnog sistema, zapaljenskih oboljenja kože i sluznica, hroničnih ženskih bolesti, opštih bolesti i iscrpljenosti organizma.

Zbog izuzetno vrednih kulturno-istorijskih spomenika, poput Dvorca kneza Aleksandra Karađorđevića iz 1856. godine, i vile "Toplica", bivšeg letnjikovca kralja Petra I, izgrađenog 1905. godine ( u kojem je danas, uz sobe, i medicinski blok sa bazenom sa termomineralnom vodom), područje Brestovačke banje proglašeno kulturnim dobrom.

Foto: brestovackabanja.co.rs

Objavljeno u Obavezno posetite

Podržite sajt

Sajt borskojezero.info delo je grupe mladih entuzijasta iz Bora i nije komercijalnog karaktera. Otvoreni smo za nove saradnike, ideje i predloge. Podržite nas.

Borsko jezero bb

 This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.